Strona główna / Działania proekologiczne / Obowiązki podmiotów gospodarczych

Obowiązki przedsiębiorców wynikające z gospodarki odpadami
i korzystania ze środowiska

Odpady w przedsiębiorstwie, ze względu na swoje specyficzne własności stanowią poważne zagrożenie dla środowiska. W związku z tym przedsiębiorcy, będący wytwórcami odpadów podlegają przepisom ustawy o odpadach (Dz. U. z 2001, nr 62, poz. 628 z późn. zm.)

Potencjalne rodzaje odpadów.
W wyniku prowadzonej działalności wytwarzane są odpady, które zgodnie z wymogami i rozporządzeniem wykonawczym do ustawy o odpadach (Dz. U. z 2001 nr 112, poz. 1206 w sprawie katalogu odpadów) są klasyfikowane. Przykładowo, do odpadów zaliczamy przeterminowane leki, substancje chemiczne, zużyte opakowania, lampy fluorescencyjne (stanowiące odpad niebezpieczny), zużyty komputer, drukarki, kasa fiskalna, czajnik elektryczny, przeterminowane gaśnice, wkłady do drukarek i kserokopiarek cartridge, itp. Odrębną grupą odpadów są odpady z grupy odpadów komunalnych. Potencjalne rodzaje odpadów wraz z klasyfikacją zgodną z katalogiem odpadów przedstawia poniższa tabela:

Lp.	Grupa odpadu	Podgrupa odpadu	Kod	Rodzaj odpadu
1.	15 - Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach	15 01-Odpady opakowaniowe (włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowaniowymi)	15 0101	Opakowania z papieru i tektury
			15 01 02	Opakowania z tworzyw sztucznych
			15 01 07	Opakowania ze szkła
			15.01.10*	Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (np. środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności - bardzo toksyczne i toksyczne)
2.	16 - Odpady nieujęte w innych grupach	16 02 - Odpady urządzeń elektrycznych i elektronicznych	16 02 13*	Zużyte urządzenia zawierająca niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12
			16 02 14	Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13
			16 02 16	Elementy usunięte z zużytych urządzeń innych niż wymienione w 16 02 15
		16 03 - Partie produktów nie odpowiadające wymaganiom oraz produkty przeterminowane lub nieprzydatne do użytku	16 03 03*	nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne
			16 03 04	Nieorganiczne odpady inne niż wymienione w 16 03 03, 16 03 80
			16 03 05*	organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne
			16 03 06	organiczne odpady inne niż wymienione w 16 03 05, 16 03 80
3.	18 - Odpady medyczne i weterynaryjne	18 01-Odpady z diagnozowania, leczenia i profilaktyki medycznej	18 01-Odp	Leki dyztoksyczne i cytostatyczne
3.	18 - Odpady medyczne i weterynaryjne		18 01 09	Leki inne niż wymienione w 18 01 08

Miejsca powstawania, charakterystykę powstających odpadów oraz sposoby postępowania z odpadami przedstawia poniższa tabela:

Lp.	Kod	Rodzaj odpadu	Miejsce powstawania	Sposób postępowania z odpadami
1.	15 0101	Opakowania z papieru i tektury	Rozpakowywanie jednostkowych opakowań leków z opakowań zbiorczych	Zużyte zbiorcze i jednostkowe opakowania z papieru i tektury zbierane będą do pojemników, a po ich nagromadzeniu, przekazywane odbiorcy posiadającemu pozwolenie na zbieranie i odzysk / unieszkodliwianie odpadów.
2.	15 0102	Opakowania z tworzyw sztucznych	Rozpakowywanie jednostkowych opakowań leków z opakowań zbiorczych	Zużyte zbiorcze i jednostkowe opakowania z folii z tworzyw sztucznych, zbierane będą do pojemników, a po ich nagromadzeniu, przekazywane odbiorcy posiadającemu pozwolenie na zbieranie i odzysk / unieszkodliwianie odpadów.
3.	15 0107	Opakowania ze szkła	Rozpakowywanie jednostkowych opakowań leków z opakowań zbiorczych	Zużyte opakowania szklane zbierane będą do pojemników, a po ich nagromadzeniu, przekazywane odbiorcy posiadającemu pozwolenie na zbieranie i odzysk / unieszkodliwianie odpadów.
4.	15.01.10*	Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone	Rozpakowywanie jednostkowych opakowań substancji niebezpiecznych	Przedsiębiorstwo wytwarzająca tego rodzaju odpady będzie przekazywać je przedsiębiorcy uprawnionemu do zbierania odpadów oraz prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów.
5.	16 02 13 *	Zużyte świetlówki	Serwis oświetlenia	Powstają w wyniku wymiany zużytych źródeł światła na nowe na terenie całej przedsiębiorstwa, jako odpad niebezpieczny, podlegają specjalnym zasadom gromadzenia. Odpady powinny być umieszczane w oryginalnym opakowaniu tekturowym pojemniku lub metalowym w celu zabezpieczenia przed stłuczeniem szkła. Po zgromadzeniu większej ilości odpadu, będzie odbierany przez firmę, która posiada decyzje na zbieranie tego typu odpadu.
6.	16 02 14	Zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne	Użytkowanie sprzętu komputerowego, elektrycznego (np. wymiana sprzętu, wymiana wkładów do drukarek i kserokopiarek - cartridge itp.)	Odpady stanowią urządzenia elektryczne i elektroniczne i elementy z naprawy lub wymiany różnego rodzaju sprzętu elektrycznego będącego na wyposażeniu firmy (zużyty sprzęt komputerowy, drukarki i kserokopiarki). Odpady będą zbierane w osobnym pojemniku, a w momencie zebrania odpowiedniej ilości odbierane przez firmy posiadające decyzję na zbieranie odpadów lub ich odzysk/unieszkodliwianie.
7.	16 03 03*	nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne	Przeterminowane substancje wykorzystywane w przedsiębiorstwie	Przedsiębiorstwo wytwarzająca tego rodzaju odpady będzie przekazywać je przedsiębiorcy uprawnionemu do zbierania odpadów oraz prowadzącemu działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów.

8.	16 03 04	Gaśnice	Przeterminowanie gaśnic	Odpad oddawany do specjalistycznej firmy
9.	18 0109	Leki	Przeterminowane produkty lecznicze	Leki przeterminowane, gromadzone będą do momentu zapełnienia się pojemnika na te odpady, a następnie przedsiębiorstwo przekazywać je będzie przedsiębiorcy prowadzącemu działalność w zakresie zbierania. Odpady te podawane będą unieszkodliwianiu termicznemu.

Ustawa o odpadach nakłada na wytwórcę odpadów określone obowiązki w zakresie uzyskiwania odpowiednich decyzji administracyjnych w zakresie gospodarowania odpadami, sposobów postępowania z odpadami oraz prowadzenia odpowiedniej ewidencji odpadów.

Rodzaj decyzji w zakresie wytwarzanych odpadów

Zgodnie z ustawą o odpadach (Dz. U. z 2001 r., nr 62, poz. 628 wraz z późn. zm. -ostatnia zmiana Dz. U. z 2005 r. nr 175, poz. 1458) art. 17, pkt.2., jeżeli wytwarzane są odpady niebezpieczne w ilości do 0,1 Mg rocznie albo odpady inne niż niebezpieczne powyżej 5 Mg rocznie wówczas wytwórca odpadów jest obowiązany do przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania nimi.

Oznacza to, że jeśli w przedsiębiorstwie wytwarzane są odpady niebezpieczne (świetlówki, przeterminowane leki cytotoksyczne i cytostatyczne, oraz inne) to, zobowiązuje przedsiębiorcę prowadzącego przedsiębiorstwo do przedłożenia w/w informacji do właściwego organu.

Przedsiębiorstwa, które nie wytwarzają odpadów niebezpiecznych, a także wytwarzają poniżej 5 Mg rocznie odpadów innych niż niebezpieczne nie mają, w świetle przepisów ustawy o odpadach, obowiązku uzyskiwania decyzji administracyjnych w związku z wytwarzaniem odpadów. Z kolei brak obowiązku uzyskiwania decyzji nie zwalnia z obowiązku postępowania z odpadami zgodnie z prawem, a także z prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów (karty przekazania odpadów) oraz sprawozdawczości (zestawienie zbiorcze).

Miejsce składania informacji

Zgodnie z art. 24, ust. 2 ustawy o odpadach najczęściej przedsiębiorstwa kwalifikowane są do przedsięwzięć, dla których właściwym organem do przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania jest starosta.

Wynika to z faktu, że przedsiębiorstwa:

• nie są przedsięwzięciami planowanymi na terenach zakładów, których
eksploatowana jest instalacja, kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco
oddziaływać na środowisko i wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania na
środowisko,

• nie są przedsięwzięciami na terenach zamkniętych, które mogą znacząco
oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu oddziaływania na
środowisko jest obowiązkowe.

Termin składania informacji i ilość egzemplarzy

Informacje o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami przedkłada się właściwemu organowi w terminie 30 dni przed rozpoczęciem działalności powodującej powstawanie odpadów lub zmianą tej działalności wpływającą na ilość lub rodzaj wytwarzanych odpadów lub sposobów gospodarowania nimi. Jeżeli przedsiębiorstwo już funkcjonuje i jeszcze tego nie zrobiło to należy wypełnić ten obowiązek jak najszybciej.

Informację przedkłada się w czterech (lub trzech w przypadku jeśli jest to miasto na prawach powiatu) egzemplarzach. Jeden egzemplarz informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami pozostaje u starosty, który pozostałe egzemplarze przekazuje właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów marszałkowi województwa, do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta.

Zakres składanej informacji

Informacja o wytwarzanych odpadach oraz sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, powinna zawierać:

1)         wyszczególnienie   rodzajów   odpadów   przewidzianych   do   wytwarzania,   a   w
przypadkach, gdy określenie rodzaju nie jest wystarczające do ustalenia zagrożeń,
jakie te odpady mogą powodować, właściwy organ może wezwać wnioskodawcę do
podania podstawowego składu chemicznego i właściwości odpadów,
2) kreślenie ilości odpadów poszczególnych rodzajów przewidzianych do wytwarzania
w ciągu roku,
3)         informacje   wskazujące   na   sposoby   zapobiegania   powstawaniu   odpadów   lub
ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko,
4)    opis dalszego sposobu gospodarowania odpadami, z uwzględnieniem zbierania,
transportu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów,
5)         wskazanie miejsca i sposobu oraz rodzaju magazynowanych odpadów.

Postępowanie z odpadami

Przedsiębiorstwo wytwarzająca odpady powinna przekazywać je przedsiębiorcy uprawnionemu do odbioru określonych rodzajów odpadów, prowadzącemu działalność w zakresie zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Odpady nie mogą być przechowywane dłużej niż trzy lata, jeśli przeznaczone są do unieszkodliwiania, poza składowaniem.

Niezbędna dokumentacja w gospodarce odpadami w przedsiębiorstwach

Niezbędnymi dokumentami wymaganymi w gospodarce odpadami w przedsiębiorstwach są karty przekazania odpadów oraz zestawienie zbiorcze. Ewidencję odpadów prowadzi się w przedsiębiorstwach z zastosowaniem jedynie kart przekazania odpadów, a nie sporządza się wymaganej karty ewidencji odpadów, prowadzonej dla każdego odpadu odrębnie. Wynika to z Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r Dz. U. Nr 152, poz.1735, wydanego do art.36, ust. 13 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym rozporządzeniem z obowiązku prowadzenia karty ewidencji odpadu zostali zwolnieni:
1) posiadacze    odpadów    wytwarzający    określone    rodzaje    odpadów    lub
wytwarzający rocznie określoną ilość odpadów (np. świetlówki w ilości do
0,0005 Mg/rok, tonery do 0,1 Mg itp.
2) małe i średnie przedsiębiorstwa, które spełniają następujące warunki):
-       wytwarzają odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie,
-       wytwarzają odpady inne niż niebezpieczne, w ilości do 5 ton rocznie.

Przedsiębiorstwa te mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów tj.   stosując wyłącznie   kartę   przekazania   odpadu.    Przedsiębiorstwa   zaliczane   są   do   małych   i    średnich przedsiębiorstw, dlatego też nie muszą sporządzać kart ewidencji odpadów.

Karta przekazania odpadu

Dokument „Karta przekazania odpadu" jest dokumentem rejestrującym każdorazowe przekazania odpadu innemu posiadaczowi i stanowi potwierdzenie obrotu odpadem.

Dokument wypełnia się dla wszystkich rodzajów odpadów, niezależnie czy jest to odpad niebezpieczny czy inny niż niebezpieczny.

Obowiązek wypełniania dokumentu „Karta przekazania odpadu" ciąży na wytwórcy (przedsiębiorstwie), który przekazuje odpad innemu posiadaczowi. Dokument jest wypełniany w odpowiedniej liczbie egzemplarzy po jednym dla każdego z posiadaczy oraz dla prowadzącego działalność w zakresie transportu. Jeżeli ten sam rodzaj odpadu jest przekazywany kilkakrotnie w ciągu miesiąca kalendarzowego temu samemu posiadaczowi dopuszczalne jest sporządzenie jednego dokumentu stanowiącego zbiorczą kartę przekazania odpadu.

Wzór obowiązującej karty przekazania odpadu stanowi załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów z dnia 12 grudnia 2005 r.). Karty przekazania odpadów wypełniane są w odpowiedniej liczbie egzemplarzy, po jednym dla każdego z posiadaczy odpadu oraz dla prowadzących działalność w zakresie transportu odpadów. Karty przekazania odpadów przechowuje się przez okres 5 lat.

Zestawienie zbiorcze
Wytwórca odpadów (przedsiębiorstwo) prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzać w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy, na odpowiednich formularzach, zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi i przekazywać je marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania odpadów.

Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach wytwarzanych odpadów wypełniane jest raz w roku do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Działalności naruszająca przepisy ustawy o odpadach

W ustawie o odpadach dla działalności naruszającej przepisy ustawy o odpadach przewidziano następujące zapisy:

• w przypadku gdy wytwórca odpadów narusza przepisy ustawy lub działa w sposób
niezgodny ze złożoną informacją, organ ochrony środowiska (starosta), któremu
należało przedłożyć informację, wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń,

•       jeżeli wytwórca odpadów mimo wezwania, nadal narusza przepisy ustawy lub działa
w   sposób   niezgodny   ze   złożoną informacją,   organ właściwy   do   otrzymania
informacji   (starosta)   wstrzymuje   w   drodze   decyzji   działalność   powodującą
wytwarzanie   odpadów,   uwzględniając   potrzebę   bezpiecznego   dla   środowiska
zakończenia tej działalności. W takim przypadku wytwórca odpadów zobowiązany
jest do usunięcia skutków prowadzonej działalności na własny koszt.

Terminy sporządzania dokumentów

Poniższej przedstawiono kalendarium sporządzania dokumentów, jakie przedsiębiorstwa są zobowiązane prowadzić i kierować do właściwych organów administracji państwowej.

Rodzaj dokumentu/czynności	Miejsce złożenia/przekazania	Data sporządzenia dokumentu
Jednorazowe
Przedłożenie informacji o wytwarzanych odpadach	Starosta	30 dni przed rozpoczęciem działalności, jeśli już przedsiębiorstwo funkcjonuje to jak najszybciej
Bieżące
Karta przekazania odpadów - dla wszystkich rodzajów odpadów (za wyjątkiem odpadów komunalnych),	Dokument sporządza się w odpowiedniej liczbie egzemplarzy -po jednym dla każdego z posiadaczy oraz dla prowadzących działalność w zakresie transportu odpadów (obowiązek przechowywania dokumentów przez okres 5 lat)	każdorazowo przed wydaniem odpadu odbiorcy zewnętrznemu
Raz w roku
Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach wytwarzanych odpadów.	Marszałek województwa	do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy

Przepisy prawne:

1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. (Dz. U. 2001, nr 62, poz. 628 z późn. zm.).

2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 200 1r. w sprawie wzorów dokumentów

stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów. (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1736).

3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie zakresu informacji oraz

wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych.
(Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1737).

4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2005 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów.

0		droga ekspresowa S-8
1		oczyszczalnia ścieków i kanalizacja
2		wielofunkcyjne boiska Orlik przy ul. Komorowskiej
3		świetlice na wsiach
4		rozbudowa placu rekreacyjnego przy ul. Ogrodowej
5		rewitalizacja parku
6		budowa gminnych dróg
7		odnowione elewacje i budynki mieszkalne
8		modernizacja basenu miejskiego
9		remonty szkół
10		zalew w Stradomi